عبد الله بن محمد ابن ناقيا ( ابن ناقيا البغدادي ) ( مترجم : ميرلوحى )
307
الجمان في تشبيهات القرآن ( فارسى )
[ تشبيه در سورهء واقعه ] ( بيان ) گفتار خداى - عزّ و جلّ - : وَ حُورٌ عِينٌ كَأَمْثالِ اللُّؤْلُؤِ الْمَكْنُونِ « 1 » . « حور عين » به جرّ ( حور عين ) و به رفع ( حور عين ) قرائت شده است . كسى كه به رفع قرائت كرده از قرائت جرّ كراهت دارد ؛ زيرا آن را عطف بر گفتار خدا « باكواب » در يَطُوفُ عَلَيْهِمْ وِلْدانٌ مُخَلَّدُونَ بِأَكْوابٍ « 2 » دانسته و گفته است ( بنا بر مجرور شدن حور و عطف بر باكواب ) : « حور » چيزى نيست كه [ همانند اكواب ] دور مجلس گردانيده شود و ممكن است جرّ « حور » بر وجهى جز آن وجهى باشد كه كراهتدارنده وجه جرّ ، معتقد شده است زيرا معناى « يطوف عليهم ولدان . . . » اين است كه : يطوف عليهم ولدان باكواب ينعّمون بها و كذلك ينعّمون بلحم طير و كذلك ينعّمون بحور عين . و كودكانى جاويدان گرديده ، برايشان ساغرهايى مىگردانند كه به آنها التذاذ مىيابند چنان كه با گوشت پرندگان لذت مىبرند ، و همان گونه كه به وجود حوريان فراخ چشم تمتّع مىبرند ) . و كسى كه به رفع « حور » قرائت مىكند ، قرائت او نيكوترين وجه از ميان دو وجه رفع و جرّ مىباشد ؛ زيرا معناى « يَطُوفُ عَلَيْهِمْ وِلْدانٌ مُخَلَّدُونَ بهذه الاشياء ( كودكان جاويدان گرديده ، با اين چيزها - اكواب ، اباريق ، كأس و لحم طير -
--> ( 1 ) - سورة الواقعة ( 56 ) آيهء 22 و 23 . ( 2 ) - سورة الواقعة ( 56 ) آيهء 17 و 18 .